Etkileşim Avcılığı: Dijital Dünyada Hissizleşme Sorunu

Gençlerin tutumları üzerine yapılan eleştiriler, tarih boyunca var olagelmiştir. Bu eleştirilerin kuşak farkından kaynaklandığını savunanlar, Aristo’dan günümüze kadar uzanan benzer şikayetleri örnek gösterirler. Ancak, mesele yalnızca kuşak farkıyla sınırlı değildir. İnsanların bir konu hakkında şikayetçi olmalarının ardında çok sayıda neden yatmaktadır; bu nedenle bu gerekçeleri anlamak önemlidir.

Toplumun farklı kesimlerinin kabul edemeyeceği davranışların diğerleri tarafından nasıl kabullenilebildiği, toplumun çok katmanlı yapısından kaynaklanmaktadır. Farklı ahlaki ve kültürel değerlere sahip bireyler, aynı topluluk içinde yer alır ve bu durum, kişisel çıkarların da etkisiyle çeşitli algı farklılıklarına yol açar. Geleneksel ve sosyal medyanın belirleyici rolü, bu farklılıkların daha da belirginleşmesine neden olmaktadır. Dolayısıyla, aynı olaya farklı anlamlar yüklenmesi kaçınılmazdır. Farklı toplumsal kesimlerin benzer tepkiler vermesi ise her zaman bir ayrışma anlamına gelmeyebilir; hukuk ve ahlak bu noktada devreye girer.

Bir toplumda farklı inanç, kültür ve ideolojilerin barış içinde var olabilmesi için hukuk ve ahlakın önemi büyüktür. Hukuk, ortak kurallar belirleyerek bireylerin hak ve özgürlüklerini güvence altına alırken, ahlak ise bireylere doğru ve adil olma bilinci kazandırır. Bu iki değer, toplumsal huzurun teminatını oluşturur.

Ancak, bazen bu değerleri koruma çabası, değişime karşı bir direnç haline dönüşebilir. Modernlik ile gelenek arasındaki çatışma, değişimin farklı kesimlerce farklı algılanmasından kaynaklanır. Bir kesim geleneği korumayı ontolojik bir zorunluluk olarak görürken, diğerleri geleneğin güncel ihtiyaçları karşılamadığını savunur. Sağlıklı bir toplum, her iki durumu da bir arada barındırabilmelidir. Zira kültürel birikim ve ortak değerler, toplumun sürekliliğini sağlar. Değişen koşullara uyum sağlamak, toplumsal bütünlüğü güçlendirir.

Toplumsal normlardaki değişim, savrulmalara yol açmadan kontrol altında gerçekleşmelidir. Geçmişten bugüne toplumun varoluşsal kimliğini koruyarak değişimi yönetebilmek önemlidir. Ancak günümüzde bilişim alanındaki gelişmeler, toplumu tehdit eden bir boyuta ulaşmıştır. Bazı bireyler bu yenilikleri kaçınılmaz olarak görürken, diğerleri süreci bir kriz olarak değerlendirmektedir.

Dijital yenilikler, hayatı kolaylaştıran imkanlar sunarken, aynı zamanda ciddi tehlikeleri de beraberinde getirmektedir. Yapay zeka uygulamaları ve sosyal medya, bilgi kirliliği, manipülasyonlar ve dolandırıcılık gibi sorunları gündeme getirmektedir. Özellikle sosyal medyanın mahremiyeti ihlal etmesi, günümüzde en büyük sorunlardan biri haline gelmiştir. İnsanların yaşamlarını paylaşırken sınır tanımamaları, ahlaki ve psikolojik sorunlara yol açmaktadır.

Ekonomik açıdan ise, sosyal medyada görülen lüks yaşamlar ve gereksiz tüketim, bireylerin maddi durumlarını zorlamaktadır. İnsanlar, başkalarının yaşamlarıyla kendilerini kıyaslayarak mutsuzluk ve kaygı yaşamaktadır. Ayrıca, sosyal medyada daha fazla ilgi çekmek adına yapılan paylaşımlar, bireylerin öz saygısını zedelemekte ve narsist bir tutum geliştirmelerine yol açmaktadır.

Bu durum, toplumsal değerlerin aşınmasına neden olmaktadır. Kişilerin kendi düşüncelerini mutlak hakikat olarak görmesi ve farklı görüşlere karşı tahammülsüzlük, sağlıklı bir iletişimi engellemektedir. Toplumda huzurlu bir yaşam için karşılıklı saygı ve iletişim şarttır. Ancak sosyal medyada toplumsal değerlerin zedelenmesi, din, dil veya ırk ayrımı gözetmeksizin herkes için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Olumsuz içeriklerin sıkça paylaşılması, toplumsal hissizleşmeye yol açmakta ve bu durum, insanlığın vicdanında derin yaralar açmaktadır. Hannah Arendt, toplumların büyük adaletsizlikleri normalleştirmesini uyum sağlama ile tanımlamıştır. Günümüzde de benzer bir durum yaşanmakta; bireyler, geçmişte yaşanan acılara rağmen benzer zulümlere göz yummaktadır.

Sosyal medyada dikkat çekmek için oluşturulan içerikler, yalnızca sıradan kullanıcılarla sınırlı kalmamaktadır. Kamu görevlileri de bu rüzgâra kapılarak toplumsal tepkiler çeken paylaşımlar yapmaktadır. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, son yaptığı bir konuşmada bu durumu bir hastalık olarak tanımlamış ve etkileşim avcılığının toplumda yayıldığını vurgulamıştır. Mahremiyetin yok sayılması ve görünür olma kaygısının insan onurunu zedelediğine dikkat çekmiştir.

Bu bağlamda, kamu görevlilerinin etkileşim uğruna yaptıkları paylaşımlar, toplumda güveni azaltmakta ve makamın ciddiyetini zedelemektedir. Kamu görevlisinin asıl işlevi, kamu yararına olan işleri hayata geçirmektir. Ancak kişisel marka oluşturma çabası, asli vazifenin önüne geçmekte ve kurumsallığın zedelenmesine neden olmaktadır. Dolayısıyla, kamu görevlilerinin toplumsal değerlere uygun davranışlar sergilemesi gerekmektedir. Aksi takdirde, toplumsal yozlaşma ve ahlaki çöküş kaçınılmaz olacaktır.