Dişlerden Elde Edilen Kök Hücreler Çikolata Kisti Tedavisinde Yeni Bir Umut Sunuyor
Ege Üniversitesi’nde yapılan araştırma, dişlerden elde edilen kök hücrelerin çikolata kisti tedavisinde umut verici sonuçlar sağladığını ortaya koydu.
Dişlerin sadece ağız sağlığı için değil, aynı zamanda gelecekteki tedavi yöntemleri için de önemli bir biyolojik kaynak olabileceği ortaya kondu. Ege Üniversitesi’nde yürütülen bir araştırma, genellikle tıbbi atık olarak değerlendirilen gömülü 20 yaş dişlerinden elde edilen kök hücrelerin, kadınlarda kısırlığa yol açabilen ‘çikolata kisti’ hastalığının tedavisinde umut verici sonuçlar sağladığını gösterdi.
Bilim insanları, diş pulpasından izole edilen mezenkimal kök hücrelerin, deney hayvanlarında oluşturulan endometrioma modelinde kullanılmasıyla hastalık belirtilerinde önemli bir gerileme gözlemledi.
2022 yılında çekilen gömülü 20 yaş dişlerinin iç kısmındaki pulpa dokusundan kök hücreler elde edildi. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği ve Tıp fakültelerinden araştırmacılar, laboratuvar ortamında bu hücreleri özel işlemlerle çoğaltarak uygun koşullarda dondurdu. Yaklaşık bir yıl boyunca saklanan hücrelerin kök hücre özelliklerini ve canlılıklarını büyük ölçüde korudukları tespit edildi. Araştırmacılar, bu bulguların diş kaynaklı kök hücrelerin gelecekte farklı hastalıkların tedavisinde kullanılabilmesi açısından önemli bir adım olduğunu belirtti.
Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gözde Kandemir Demirci, projede görev alan araştırmacılardan biri olarak, çekilen gömülü 20 yaş dişlerinin genellikle atık olarak değerlendirildiğini ifade etti. Bu dokuların yeniden kullanılabileceğini göstermek istediklerini belirten Demirci, dişlerin içerisindeki pulpa dokusundan kök hücreleri izole ettiklerini söyledi. Laboratuvar çalışmalarında bir yıl boyunca saklanan hücrelerin canlılığını sürdürdüğünü ve kök hücre özelliklerini koruduğunu gözlemlediklerini aktardı.
Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kök Hücre Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Yiğit Uyanıkgil, çalışmanın laboratuvar sürecine dair bilgiler verdi. Cerrahi işlemler sonrasında kendilerine ulaştırılan dişlerin iç kısmındaki hücreleri özel yöntemlerle ayırdıklarını belirten Uyanıkgil, bu hücrelerin çeşitli işlemlerle kültür ortamlarında çoğaltıldığını aktardı. Hücrelerin belirli aralıklarla analiz edildiğini ve mikroskobik incelemelerle kök hücre özelliklerine sahip olduğunun doğrulandığını kaydetti.
Deney hayvanları üzerinde yapılan araştırmanın en önemli aşamalarından biri, endometrioma modeli oluşturulmasıydı. Ege Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. İsmet Hortu, dental pulpa kök hücrelerinin çikolata kisti tedavisindeki etkisini araştırdıklarını belirtti. Deney hayvanlarında hastalık modeli oluşturulduktan sonra gömülü 20 yaş dişlerinden elde edilen kök hücrelerin uygulanmasıyla kist dokularında gerileme gözlemlendi. Hortu, bu sonuçların ilerleyen dönemlerde yapılacak çalışmalar için önemli bir temel oluşturduğunu ve insanlarda uygulanabilir tedavi yöntemlerinin geliştirilmesini umut ettiklerini ifade etti.
Halk arasında çikolata kisti olarak bilinen endometrioma, kadınlarda önemli sağlık sorunlarına yol açabilen bir hastalıktır. Günümüzde bu hastalığın tedavisinde cerrahi ve hormonal yöntemler kullanılmasına rağmen, kesin ve kalıcı sonuç sağlayan bir tedavi yöntemi mevcut değildir. Bilim insanları, diş kaynaklı kök hücrelerin bu alanda yeni bir tedavi seçeneği sunabileceğini ve çalışmanın daha ileri araştırmalarla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
