Jak Eskinazi: İhracat Odaklı Büyümeye Dönüş Zorunlu
Jak Eskinazi, ihracat odaklı büyümeye dönüş için acil önlemler alınması gerektiğini vurguladı.
Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, Türkiye’nin ihracat performansını ele alarak, ülkenin artık “pahalı bir ülke” haline geldiğini ifade etti. 2025 yılı Kasım ayı ihracat verileri, küresel talepteki daralma ve yerel maliyet baskılarının ihracatçılar için ciddi bir tehdit oluşturduğunu gösteriyor. Türkiye’nin Kasım ayı ihracatı, 22,7 milyar dolar olarak kaydedilirken, toplam ihracat 2025 yılının ilk 11 ayında 247,2 milyar dolara ulaştı.
Son 12 aylık dış satım performansı 270,6 milyar dolara ulaşsa da, kilogram başı ihracat değerindeki durağanlık ve emek yoğun sektörlerdeki düşüş, nicelikten niteliğe geçişteki zorlukları ortaya koyuyor. Ege Bölgesi, Türkiye’nin stratejik üretim merkezlerinden biri olarak Kasım ayında 1 milyar 533 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi. Ancak, EİB verileri, sanayi ihracatının 751 milyon dolar, tarım ihracatının ise 667 milyon dolar seviyesinde kaldığını gösteriyor.
Eskinazi, mevcut ekonomik koşulların sürdürülemez olduğunu ve ihracatçının pazar payını korumak için büyük çaba harcadığını belirtti. Ancak, finansmana erişimin zorlaşması ve maliyetlerin artması, ihracatın gerilemesine neden oluyor. 2026 yılına dair endişelerini dile getiren Eskinazi, gerekli politika destekleri sağlanmadığı takdirde sanayi ve tarımda daha sert bir daralma yaşanabileceği uyarısında bulundu.
İhracatçının karşılaştığı en büyük sorunlardan biri olan yüksek maliyetler ve reel kur, Eskinazi’nin gündemindeydi. Çift haneli enflasyonun üretim maliyetlerini artırdığını belirten Eskinazi, döviz kurlarının enflasyon karşısında baskılanmasının Türk malını dünya pazarlarında pahalı hale getirdiğini savundu. KOBİ’lerin ticari kredi faizlerinin %50’yi aşması nedeniyle ihracat arenasından çekilme riski taşıdığına dikkat çekti.
Eskinazi, Türk ihracatçısının küresel rakipleriyle rekabet edebilmesi için ekonomi yönetiminden 5 maddelik bir acil eylem planı talep etti. Bu öneriler arasında, aşırı değerli TL’nin ihracat üzerindeki olumsuz etkisini azaltacak bir kur seviyesi belirlenmesi, ihracata yönelik yatırımlar için düşük faizli kredi modellerinin devreye alınması, enerji maliyetlerinde indirimler yapılması ve Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyum için desteklerin hızlandırılması yer alıyor.
Tarım sektöründeki daralmanın %12,7 seviyesine ulaştığını belirten Eskinazi, bu durumun sadece ihracatçıyı değil, gıda güvenliğini de tehdit ettiğini vurguladı. Ege Bölgesi’nin ünlü kuru meyve, zeytinyağı ve taze meyve-sebze ihracatının risk altında olduğunu belirterek, tarımsal üretimin acilen stratejik koruma altına alınması gerektiğini ifade etti.
