Trump’tan Netanyahu’ya Sert Uyarı: Beyrut’taki Saldırılar Neden Durmuyor?
Trump, Netanyahu’yu Beyrut’taki saldırılar nedeniyle sert bir dille uyardı. İsrail ordusu ise saldırılara devam ediyor.
İsrail’in ateşkese rağmen Lübnan’ın güney banliyölerine düzenlediği saldırılar, ABD Başkanı Donald Trump’ı oldukça rahatsız etti. Trump, Beyrut’un Hizbullah’ın kalesi olarak bilinen bölgesine yönelik saldırılara karşı duyduğu endişeyi dile getirerek, Netanyahu’yu sert bir dille eleştirdi. ABD merkezli Axios’un haberine göre, Trump, Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde ağır ifadeler kullandı. Bu durum, Netanyahu’nun Tel Aviv’de ‘Trump’ın kuklası’ olarak eleştirilmesine yol açtı. Beyrut’a yönelik saldırıların Trump’ın tepkisiyle durdurulmasına rağmen, İsrail ordusu Lübnan’ın güneyine yönelik operasyonlarına devam etti.
Trump’ın başkanlık görevine yeniden dönmesinin ardından gerçekleşen bu görüşme, iki lider arasındaki en gergin konuşmalardan biri olarak kaydedildi. Trump, Netanyahu’yu ‘nankörlükle’ suçlayarak, kendisinin Netanyahu’ya olan desteği sayesinde yolsuzluk davasından kurtulduğunu hatırlattı. Trump, Netanyahu’ya, “Sen kahrolası bir delisin. Ben olmasaydım hapiste olurdun. Seni ben kurtarıyorum. Artık herkes senden nefret ediyor. Bu yüzden herkes İsrail’den nefret ediyor” şeklinde sert ifadelerle yüklendi.
Görüşme sırasında Trump, özellikle bir Hizbullah komutanını hedef almak için sivillerin yaşadığı binaların yıkılmasına karşı sert bir tepki gösterdi. Trump, Netanyahu’ya bağırarak, “Ne halt ettiğini sanıyorsun sen?” dedi. Bir ABD’li yetkili, Trump’ın Netanyahu’yu görüşme sırasında ‘ezip geçtiğini’ belirterek, Netanyahu’nun sonunda, “Tamam, tamam, sadece her şeyin halledildiğinden emin olun” demek zorunda kaldığını ifade etti. Trump’ın sert tepkisi karşısında Netanyahu, görüşmenin ardından geri adım atmadı.
Netanyahu, Trump’a, İsrail’in pozisyonunun değişmediğini ve Hizbullah saldırıları devam ederse, Beyrut’taki terör hedeflerine saldıracaklarını söyledi. İsrail ordusu, güney Lübnan’daki operasyonlarına planlandığı gibi devam edeceğini belirtti. İsrail’in kamu yayın kuruluşu KAN, Beyrut’un güney banliyölerine yönelik saldırı planlarının, ABD’nin doğrudan müdahalesi sonrasında ertelendiğini bildirdi. Trump, İsrail ile Hizbullah arasında bir ‘saldırmazlık mutabakatı’ sağlandığını da açıkladı.
Trump’ın müdahalesi, Tel Aviv’de rahatsızlık yarattı. Aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, sosyal medya üzerinden Netanyahu’ya, “Dostumuz Başkan Trump’a ‘hayır’ deme zamanı geldi” şeklinde seslendi. Gelecek Var (Yeş Atid) Partisi lideri Yair Lapid, yaşananların İsrail’i ‘tam anlamıyla bir himaye devletine dönüştürdüğünü’ savundu. Eski Başbakan Ehud Barak, “İranlılar Trump’a bizden daha etkili bir baskı uyguluyorlar” derken, eski Savunma Bakanı Avigdor Liberman ise Netanyahu için “başbakan değil, bir kukla” değerlendirmesinde bulundu.
Beyrut’a yönelik saldırıların durdurulması, sahadaki durumu değiştirmedi. İsrail ordusu, önceki gece ve dün Lübnan’ın güneyindeki Sayda, Sur ve Nebatiye kentlerine saldırılar düzenledi. Bu saldırılarda 16 kişi hayatını kaybederken, 16 kişi de yaralandı. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, “Ya İsrail yerleşimlerine yönelik saldırılar durur ya da Beyrut’un güney banliyölerine saldırı düzenleyeceğiz. Bu denklem geçerliliğini koruyacaktır” şeklinde konuştu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Senato Dış İlişkiler Komitesi önünde yaptığı açıklamada, Trump’ın her fırsatta öldüğünü öne sürdüğü İran’ın dini lideri Müçteba Hamaney’in hayatta olduğunu ve Tahran’daki yönetim mekanizmasına daha fazla dahil olduğunu gösteren kanıtlar bulunduğunu belirtti.
İsrail’in ateşkese rağmen sürdürdüğü saldırılar, Lübnan’da yaklaşık 1 milyon kişiyi yerinden etti ve derinleşen bir barınma krizine yol açtı. Financial Times’a göre, Beyrut sahilinde kurulan bir çadır kent, evlerine dönemeyen Lübnanlıların içinde bulunduğu belirsizliğin simgesi haline geldi. Yetkililer, çatışmalar sona erse bile, evleri yıkılan en az 250 bin kişinin uzun süre daha yerinden edilmiş olarak yaşamaya devam edeceğini öngörüyor. Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail saldırılarında 3412 kişinin hayatını kaybettiğini, 10 bin 269 kişinin ise yaralandığını bildirdi.
