Ticaret Bakanlığı’ndan Reklam Düzenlemeleri: Yeni Kurallar Geldi
Ticaret Bakanlığı, aldatıcı reklamlara karşı tüketicileri korumak için yeni düzenlemeler getirdi. Hedefli reklamcılıktan yapay zekaya kadar birçok alanda değişiklik yapıldı.
Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin yanıltıcı reklamlara karşı daha etkili bir şekilde korunmasını sağlamak amacıyla Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde kapsamlı değişiklikler gerçekleştirdi. Bu değişiklikler, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, dijitalleşmenin etkisiyle artan reklam ve ilan sayısının, tüketicilerin aldatıcı reklamlara maruz kalma riskini artırdığına dikkat çekildi. Bu nedenle yönetmelikte önemli değişiklikler yapıldığı belirtildi.
Yeni düzenlemeler, hedefli reklamcılık uygulamalarından yapay zeka ile oluşturulan reklamlara, sosyal medya içerik üreticileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Açıklamada, “Tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek belirli gruplara özel reklam içeriklerinin sunulmasına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Reklam verenler, reklamın hangi kriterlerle gösterildiğine dair doğrudan ve erişilebilir bilgi sunmak zorundadır” ifadelerine yer verildi.
Ayrıca, çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleriyle hedefli reklam yapılmasının yasaklandığı vurgulandı.
Sosyal medya içerik üreticilerinin paylaşımlarında, kazanç, indirimli ürün veya hizmet gibi menfaat elde edilmesi durumunda, bu paylaşımlarda “reklam” veya “tanıtım” ibarelerinin açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi. İndirimli satış reklamlarıyla ilgili yeni kurallar da belirlendi. Koşullu satış reklamları, indirimli satış reklamlarına tabi olacak. İndirimli satışlarda, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, indirimden önceki fiyat olarak gösterilebilecek.
1 Ağustos’tan itibaren yürürlüğe girecek düzenlemelerle, falcı, medyum ve astrolog gibi hizmetlerin reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklamların yasaklandığı belirtildi. Bu düzenlemelerle tüketicilerin daha etkin korunması hedefleniyor.
Tüketicileri yanıltan ve haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara karşı denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceği ifade edildi. Tüketici şikayetlerine yanıt verme süresi 72 saatten 48 saate düşürüldü; bu süre içinde cevap verilmezse değerlendirmelerin doğrudan yayımlanacağı vurgulandı.
Yapay zeka ile oluşturulan reklamlara ilişkin düzenlemelerde, bu reklamlarda insanla ayırt edilemeyecek dijital karakterlerin kullanılması durumunda, bu durumun açıkça belirtilmesi zorunlu kılındı. Gerçek bir kişinin yapay zeka ile oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti deneyimlediği izlenimini veren reklamların yapılması ise yasaklandı.
Çevresel beyan içeren reklamlarda “çevre dostu” gibi genel ifadelerin açıklama yapılmadan kullanılmasının yasaklandığı ve bu beyanların hangi aşamaya ilişkin olduğunun belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edildi. Ayrıca, çevresel beyanların, yetkili kurumlar veya bağımsız araştırma kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanması gerektiği belirtildi.
Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamlarının yapılması yasaklandı. Bu ürünlerin sağlık beyanı kapsamına girmeyen karşılaştırmalı reklamları yapılabileceği belirtildi.
Ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi eksikliklerinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik unvanların yanıltıcı şekilde kullanılamayacağına dair yeni bir hüküm eklendi. Ayrıca, satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılamayan mecralardan alınan tüketici değerlendirmelerinin yayımlanamayacağı ifade edildi.
