Yeni Rapor: Hazır Yemeklerde Mikroplastik Tehlikesi

Yeni bir rapor, hazır yemeklerin plastik ambalajlarının ciddi sağlık riskleri taşıdığını ortaya koydu. Mikroplastik tehlikesi artıyor.

Son zamanlarda gıdalar üzerine yapılan bir araştırma, plastik ambalajlı hazır yemeklerin beklenenden çok daha fazla sağlık riski taşıdığını gözler önüne serdi. Hakemli bilimsel dergilerde yayımlanan 24 farklı çalışmanın derlenmesiyle hazırlanan bu raporda, mikrodalga fırınlarda ısıtılan hazır yemeklerin ve paket servis ürünlerinin gıdaya yoğun miktarda mikroplastik ve toksik kimyasallar karıştırabileceği belirtildi.

Uluslararası çevre örgütleri tarafından yayımlanan rapora göre, mikrodalgada yapılan birkaç dakikalık ısıtma işlemi bile plastik kapların parçalanmasına yol açabiliyor. Yapılan deneylerde, tek bir porsiyon yiyecekte 326 bin ile 534 bin arasında mikroplastik parçacığı bulunduğu tespit edildi. Araştırmacılar, mikrodalga ısıtmasının, plastik içindeki parçacıkların gıdaya geçişini fırına göre çok daha fazla artırdığını vurguluyor. Çalışma, riskin yalnızca mikroplastiklerle sınırlı kalmadığını, plastik ambalajların üretiminde kullanılan binlerce kimyasal maddenin de ısıtma sırasında gıdaya geçebileceğini ortaya koyuyor.

RİSKLER AÇIKLANMIYOR

Hormon sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabilen, kanserle ilişkilendirilen ve üreme sağlığını tehdit eden bu kimyasalların çoğu tüketicilere açıklanmıyor ve yeterince denetlenmiyor. Rapora göre, yağlı, tuzlu veya asidik gıdaların plastik kaplarda ısıtılması, kimyasal geçişi daha da hızlandırıyor. Çizilmiş veya eski kapların, yeni kaplara göre neredeyse iki kat fazla mikroplastik saldığı ve dondurulup mikrodalgada çözdürülen ürünlerde riskin arttığı ifade ediliyor.

BÜTÜN ORGANLARDA

Bilimsel veriler, mikroplastiklerin insan vücudunun birçok bölümünde tespit edildiğini gösteriyor. Kan, akciğer, karaciğer, plasenta ve kalp dokusunda plastik parçacıklarına rastlanması, uzun vadeli sağlık etkileri konusunda endişeleri artırıyor. Plastik kaynaklı kimyasalların kısırlık, obezite, diyabet, kalp hastalıkları ve bazı kanser türleriyle bağlantılı olabileceğine dair bulguların giderek arttığına dikkat çekiliyor.

HAZIR YEMEK SEKTÖRÜ

Raporda ayrıca, hazır yemek sektörünün hızlı büyümesinin plastik kullanımını artırdığına vurgu yapılıyor. Küresel hazır yemek pazarının önümüzdeki yıllarda yüz milyarlarca dolarlık bir hacme ulaşması bekleniyor ve bu durum plastik ambalaj üretimini de artıracak. Uzmanlar, mevcut düzenlemelerin halk sağlığını korumakta yetersiz kaldığını belirterek, plastik gıda ambalajlarının azaltılması ve alternatif paketleme yöntemlerine geçilmesi gerektiğini ifade ediyor. Plastik kirliliği, artık yalnızca çevre sorunu değil, aynı zamanda küresel ölçekte büyüyen bir halk sağlığı tehdidi olarak değerlendiriliyor.

UYARI YAPILMALI

Raporda, “mikrodalgaya uygundur” veya “fırında kullanılabilir” ibaresi taşıyan plastik kapların bile ısıya maruz kaldıklarında parçalanarak gıdaya mikro ve nano boyutta plastikler bırakabileceği vurgulandı. Bu parçacıkların gözle görülmediği, tat veya koku değişimine yol açmadığı için tüketicilerin maruziyeti fark etmesinin neredeyse imkânsız olduğu kaydedildi. Bilimsel çalışmalar, mikroplastiklerin yalnızca bağırsak sisteminde kalmadığını, kan dolaşımına ve organlara kadar ulaşabildiğini ortaya koyuyor.

YAĞLI VE SICAK UYARISI

Hazır yemek ve paket servis ürünlerinde kullanılan plastik ambalajların, tüketicileri farkında olmadan yüksek miktarda mikroplastik ve kimyasala maruz bıraktığı ortaya kondu. Uluslararası bir çevre örgütünün bilimsel çalışmaları derleyerek hazırladığı rapora göre, plastik kaplarda ısıtılan veya uzun süre bekletilen gıdalara yüz binlerce mikroplastik parçacığı karışabiliyor. Araştırma bulguları, tek bir porsiyon hazır yemekte 500 bine kadar mikroplastik parçacığı bulunabileceğine işaret ederken, özellikle mikrodalgada ısıtılan plastik kapların riskin en yüksek olduğu durumlar arasında yer aldığı belirtildi.

KAPAKLARA DA DİKKAT

Raporda incelenen farklı bölümlerde, yalnızca hazır yemeklerin değil, paket servis içecek kapakları, tek kullanımlık çatal-bıçaklar ve gıda saklama poşetlerinin de benzer riskler taşıdığına dikkat çekildi. Özellikle sıcak içeceklerin plastik kapakla temas ettiği durumlarda mikroplastik geçişinin belirgin şekilde arttığı, poşet çayların bile kaynar suda parçacık salabildiğine dair bulgular bulunduğu aktarıldı.