BDDK’dan Tasarruf Finansman Şirketlerine Yeni Düzenlemeler

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), tasarruf finansman sektöründe önemli değişiklikler yaparak fonların yönetimine dair kuralları yeniden şekillendirdi. Yeni düzenlemeler, fonların daha güvenli ve düşük riskli varlıklarda değerlendirilmesini zorunlu hale getirirken, yüksek tutarlı sözleşmeler için belirlenen limitleri de artırdı.

BDDK’nın Finansal Kurumlar Birliği Başkanlığı’na gönderdiği talimat doğrultusunda, tasarruf finansman şirketlerinin tasarruf fon havuzlarındaki kaynakları değerlendirebilecekleri yatırım araçları yeniden belirlendi. Bu düzenleme ile birlikte, tasarruf fonlarının riskli yatırım enstrümanlarına yönlendirilmesinin önüne geçilmesi ve kaynakların daha güvenli finansal araçlarda kullanılması hedefleniyor.

Yeni kurallar çerçevesinde tasarruf finansman şirketleri, tasarruf fon havuzları ve şirket hesaplarında bulunan tutarları yalnızca belirli yatırım araçlarında değerlendirebilecek. Bu araçlar arasında katılım bankalarında açılacak Türk lirası cinsinden özel cari hesaplar, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ihraç edilen altına dayalı olmayan TL cinsinden kira sertifikaları ve risk değeri 1 veya 2 seviyesindeki TL cinsinden katılım esaslı yatırım fonları yer alıyor. Böylece, tasarruf fon havuzlarının ve şirket kaynaklarının yönetiminde daha ihtiyatlı bir yaklaşım benimsenmiş oldu.

BDDK, tasarruf fon havuzlarında bekleyen nemasız kaynakların da sınırlandırılmasına karar verdi. Buna göre, günlük nemasız bakiye, şirketin önceki ay sonu itibarıyla hesaplanan tasarruf fon havuzu büyüklüğünün binde 2’sini aşamayacak. Ayrıca, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Elektronik Fon Transferi (EFT) sisteminin kapanış saatinden sonra havuza aktarılan tutarlar, bir sonraki günün hesaplamasına dahil edilecek.

Düzenleme ile birlikte yüksek tutarlı sözleşmelere ilişkin eşik tutarlar da yukarı yönlü revize edildi. Genel sözleşmelerde yüksek tutar limiti 2 milyon 509 bin 800 liradan 5 milyon liraya çıkarılırken, konut ve çatılı iş yeri finansmanı sözleşmelerinde bu tutar 6 milyon 274 bin 500 liradan 12 milyon 500 bin liraya yükseltildi. Ayrıca, yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam büyüklüğünün, ilgili dönemdeki toplam sözleşme tutarının yüzde 5’ini aşamayacağı belirtildi.

1 Ocak 2025 tarihinden sonra faaliyet izni alacak şirketler için de bir geçiş süreci öngörülüyor. Bu kapsamda, yüksek tutarlı sözleşmelerin toplam sözleşme büyüklüğüne oranı 30 Haziran 2027’ye kadar yüzde 15, 1 Temmuz-31 Aralık 2027 döneminde ise yüzde 10 olarak uygulanacak. Sonrasında tüm şirketler için bu oran yüzde 5 olarak belirlenecek.

Ayrıca, risk yoğunlaşmasını azaltmak amacıyla aynı gerçek veya tüzel kişi ile aynı risk grubundaki taraflara yönelik sözleşme sayısına da sınırlama getirildi. Buna göre, bir kişi aynı tasarruf finansman şirketiyle en fazla bir taşıt ve bir konut veya çatılı iş yeri finansmanı sözleşmesi yapabilecek. Böylece, aynı şirket nezdinde en fazla iki sözleşme imzalanmış olacak.

BDDK, kişi ve risk grubu bazında uygulanacak azami finansman tutarlarını da artırdı. Taşıt finansmanında üst limit 6 milyon 250 bin lira, konut veya çatılı iş yeri finansmanında ise 62 milyon 500 bin lira olarak belirlendi. Ayrıca, aynı kişi veya risk grubuna ait tüm sözleşmelerin toplam tutarı da 62 milyon 500 bin lira ile sınırlandırıldı.

Bu yeni düzenlemelerin 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe gireceği duyuruldu. BDDK, sektörün yeni kurallara uyum sağlayabilmesi için şirketlere geçiş süresi tanımış durumda.