Gıda fiyatları eylülde yüzde 2,7 yükseldi: Sepet kabardı
Gıda fiyatları eylülde yeniden hızlandı. 64 temel üründen oluşan sepet aylık yüzde 2,7, yıllık yüzde 52,3 zamlandı; bakliyat ilk sırada yer aldı.
Gıda fiyatları, yaz aylarında görülen görece sınırlı artışın ardından eylülde yeniden hız kazandı. Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu bünyesindeki KAMUAR’ın zincir market fiyatlarını temel alan araştırmasına göre, 64 temel üründen oluşan gıda sepetinin maliyeti ağustosa kıyasla yüzde 2,7 yükseldi. Aylık artış haziranda yüzde 1,9, temmuzda yüzde 1,6, ağustosta ise yüzde 0,5 olarak kaydedilmişti.
Araştırmada, fiyat artışlarının uzun vadede de kesintisiz sürdüğü belirtildi. KAMUAR verilerine göre gıda fiyatları 76 aydır aylık bazda geriliyor değil, düzenli olarak yükseliyor. Eylül 2021 ile Eylül 2026 arasındaki toplam artış yüzde 2 bin 243’e ulaşırken, beş yıl önce 100 liraya alınabilen aynı ürün sepetinin bugünkü karşılığı 2 bin 343 liraya çıktı. Son bir yıldaki artış ise yüzde 52,3 olarak hesaplandı.
Bakliyat aylık artışta ilk sırada
Eylül ayında en yüksek fiyat artışı yüzde 9,1 ile bakliyat grubunda görüldü. Bu grubu yüzde 4,9’luk artışla taze sebze, yüzde 4,6 ile meyve ve yüzde 3,4 ile et-balık ürünleri izledi. İşlenmiş gıdaların fiyatı yüzde 3,1, margarin ve sıvı yağların fiyatı yüzde 2,6, süt ürünleri ile yumurtanın fiyatı yüzde 1,1 arttı. Ekmek, pirinç, un ve bulgurdan oluşan gruptaki artış ise yüzde 0,3’te kaldı.
Aylık veriler, yükselişin yalnızca tek bir ürün grubuyla sınırlı olmadığını ortaya koydu. Bakliyatın yanı sıra mutfak harcamalarında önemli yer tutan sebze, meyve ve et ürünlerindeki eş zamanlı zamlar, toplam gıda sepetinin maliyetini artırdı. Temel tahıl ürünlerinde artış daha sınırlı kalırken, taze ürünlerdeki fiyat hareketi aylık ortalamanın üzerine çıktı.
Sebze fiyatlarında yıllık artış yüzde 137,6
Eylül 2025-Eylül 2026 döneminde en sert yıllık yükseliş sebze fiyatlarında yaşandı. Sebze fiyatları bir yılda yüzde 137,6 artarken, meyvede yüzde 56,4, bakliyatta yüzde 55,2, et ve balık grubunda ise yüzde 49,2 artış kaydedildi. Ekmek, un, bulgur ve makarnadan oluşan gruptaki yıllık yükseliş yüzde 45,6 oldu.
2026’nın ilk dokuz ayında sebze fiyatlarındaki artış yüzde 100,1’e ulaştı. Yılın dokuz aylık verileri, sebze fiyatlarındaki yükselişin diğer gıda gruplarından belirgin biçimde ayrıştığını gösterdi. Bakliyat, meyve ve hayvansal ürünlerdeki artışlar da gıda sepetindeki toplam maliyeti yukarı çeken başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Temel gıda ürünlerinde artış sürüyor
Araştırma, aylık zam oranı bazı dönemlerde yavaşlasa da gıda fiyatlarındaki genel yükseliş eğiliminin devam ettiğine işaret etti. Düşük ve orta gelirli hanelerin bütçesinde geniş yer tutan temel ürünlerdeki fiyat artışları, market alışverişinin toplam yükünü artırmayı sürdürüyor.
Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik de et ve tavuktan süt ürünlerine, bakliyattan unlu mamullere kadar temel gıda gruplarının büyük bölümünde belirgin fiyat artışları görüldüğünü ifade etti. Tebrizcik, sebze ve meyvedeki yükselişle birlikte evde hazırlanan ve daha ekonomik kabul edilen öğünlerin bile geçmişe göre çok daha yüksek bir bütçe gerektirdiğini belirtti.
