İran, Hürmüz Boğazı’nı Sigorta ile Yönetmeyi Planlıyor

İran Ekonomi Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nın yönetimini sigorta mekanizması aracılığıyla sağlamayı hedefleyen bir proje üzerinde çalışıyor. Bu plan, uluslararası hukuk çerçevesinde boğazın kontrolünü ele alarak, İran’a ekonomik kazanç sağlamayı amaçlıyor.

Fars Haber Ajansı’nın elde ettiği belgelere göre, bu projeyle birlikte İran, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapan farklı ülkelere ait gemileri ayırt edebilecek ve boğaz üzerindeki bilgi ve denetim kapasitesini artıracak. Projenin, barış döneminde diğer ülkeler tarafından kabul edilebilir bir model oluşturması ve boğazın etkin yönetimini sağlaması bekleniyor.

İran, Ramazan Savaşı’nın başlamasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin İran İslam Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri’ne ait olduğunu belirtmişti. Bu durum, düşman ülkelere ait gemilerin geçişleri nedeniyle İran’ın uğradığı zararları gerekçe göstererek, boğazın yönetiminin kalıcı olarak İran kontrolünde olması gerektiği savunuluyor.

Uluslararası hukuk açısından, savaş sonrası dönemde gemilerden doğrudan geçiş ücreti alınmasının siyasi maliyetler doğurabileceği değerlendiriliyor. Bu durumda, boğaz yönetiminin yalnızca hizmet satışına dayalı olacağı ve en iyi ihtimalle İran’a yaklaşık 2 milyar dolarlık bir gelir sağlayabileceği ifade ediliyor. Ayrıca, İran’ın altyapı sorunlarının çözülmesi durumunda bile yalnızca hizmet satışının yüksek gelir getirmeyeceği vurgulanıyor.

Öte yandan, Hürmüz Boğazı’nın sigorta sistemi ile yönetilmesinin tamamen sivil bir görünüm sunması ve doğrudan harç uygulamalarına göre diğer ülkeler tarafından daha kolay kabul edilebileceği öne sürülüyor. Direnç Ekonomisi Düşünce Kuruluşu’ndan ticaret uzmanı Mehdi Muhammedi, bu sigorta modelinin yeterli olmadığını belirterek, küresel deniz sigortacılığı sektörünün tekel niteliği taşıdığını ve İran’ın bu sistemde güçlü bir konumda olmadığını ifade etti. Ayrıca, İran sigortası taşıyan gemilerin bazı limanlarda kabul edilmeme riskiyle karşılaşabileceğini de sözlerine ekledi.

Akıllı Yönetişim Düşünce Kuruluşu Başkanı Taha Hüseyin Medeni ise bu sigorta modelinin Rus ve Çin şirketleri aracılığıyla bir reasürans sistemi olarak uygulanabileceğini belirtti. Medeni, gemilerin temel sigortalarına ek olarak bu güvenceyi ek poliçe şeklinde satın alabileceklerini ifade etti.

Ekonomi Bakanlığı’nın planına göre, Hürmüz Boğazı’nın sigorta yoluyla yönetilmesi kapsamında çeşitli deniz sigortaları ve mali sorumluluk sertifikaları düzenlenebilecek. Planın ilk aşamasında ise denetim, alıkoyma ve müsadere sigortası ile başlanması öngörülüyor. Bu sigorta türünün, silahlı saldırılardan kaynaklanan zararları kapsamayacağı, ancak düşük risk üstlenerek ülkeye 10 milyar dolardan fazla gelir sağlayabileceği belirtiliyor.