117 Yaşındaki Kadının DNA’sında Yaşlanmayı Durduran Sır Bulundu

Yaşlanma sürecine karşı gizemli bir direniş gösteren “süper asırlıklar”, 110 yaşını geçtikten sonra bile yaşamlarını sürdürebiliyor. 2024 yılında 117 yaşında vefat eden Maria Branyas, dünyanın en yaşlı insanı unvanını taşırken, üzerinde yapılan genetik araştırmalar, uzun ömrünün sırlarını gün yüzüne çıkardı. Bilim insanları, Branyas’ın yaşının çok ötesinde bir yaşam süren hücrelerinin ve genetik yapısının, aslında çok daha genç bir bireye ait gibi davrandığını ortaya koydu.

İspanya’daki Josep Carreras Lösemi Araştırma Enstitüsü tarafından gerçekleştirilen bu kapsamlı çalışma, Branyas’ın kan, tükürük ve idrar örneklerini analiz ederek yaşlanma biyolojisi hakkında alışılmışın dışında bulgular sağladı. Araştırma sonuçları, bu uzun ömürlü kadının bağışıklık sistemi, kalp sağlığı ve bağırsak florasının, kendisinden çok daha genç bireylerle benzer sağlıklı göstergelere sahip olduğunu gösterdi. Özellikle damar sağlığının mükemmelliği ve vücudundaki iltihaplanma oranının son derece düşük olması, onun yaşam enerjisinin kaynağını açıklayan önemli bulgular arasında yer aldı. Uzun yaşamında Akdeniz diyeti ve sosyal aktiflik önemli bir rol oynamış olsa da, asıl belirleyici faktörün bağışıklık sistemini ve beynini koruyan nadir genetik varyantlar olduğu anlaşıldı.

Araştırmanın en ilginç bulgularından biri ise “telomer” adı verilen, yaşlanma sürecinde kısalan kromozom uçlarıyla ilgiliydi. Normalde bu yapıların kısalması ölüm riskini artırırken, Branyas’ta bu telomerlerin neredeyse tamamen tükenmiş olduğu gözlemlendi. Ancak uzmanlar, bu durumun beklenmedik bir avantaja dönüşmüş olabileceğini; hücrelerin hızlı yaşlanıp ölmesinin, kanserli hücrelerin vücutta yayılmasını engellemiş olabileceğini öne sürüyor. Bu benzersiz vaka, ileri yaşın her zaman kötü sağlık durumlarıyla ilişkilendirilmesi gerektiğini sorgulatarak, insan ömrünü uzatmaya ve sağlıklı yaşlanmayı teşvik etmeye yönelik yeni stratejilerin geliştirilmesine ışık tutuyor.