Suudi Arabistan’dan Trump’a Kritik Uyarı: Uzayan Savaş Felaket Getirir

Dünyanın önde gelen ekonomi yayınlarından Financial Times, Suudi Arabistan’a ait Saudi Aramco’nun ABD-İran çatışmasına dair yaptığı önemli uyarıyı manşetinde duyurdu. Aramco CEO’su Amin Nasser, savaşın uzaması durumunda küresel ekonomi üzerinde ciddi olumsuz etkilerin meydana geleceğini belirterek Trump yönetimini uyardı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik yürüttüğü operasyonlar, bölgedeki enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açarken, Körfez’den Washington’a yönelik ekonomik uyarılar artış gösteriyor. Financial Times’ın haberine göre, petrol arzının yaklaşık yüzde 10’unu tek başına sağlayan Suudi Aramco, savaşın başlangıcından bu yana ilk kez kamuoyuna açık ve sert bir uyarıda bulundu.

“Küresel Ekonomi İçin Felaket Sonuçlar Doğurabilir”

Aramco’nun üç aylık kazanç toplantısında yatırımcılara ve basına hitap eden CEO Amin Nasser, Orta Doğu’daki çatışmanın devam etmesinin petrol piyasası ve küresel ekonomi üzerinde “sert ve felaket niteliğinde sonuçlar” doğurabileceği konusunda ciddi bir uyarıda bulundu.

FT analistlerine göre, Nasser’in bu açıklaması tesadüf değil. Geçtiğimiz hafta Katar Enerji Bakanı’nın “Enerji kesintileri dünya ekonomilerini çökertme potansiyeline sahip” şeklindeki açıklamasının ardından gelen bu uyarı, Körfez ülkelerinin artan ekonomik tehditleri Trump yönetimine iletmek amacıyla yürüttükleri koordineli bir baskı stratejisi olarak değerlendiriliyor.

Hürmüz Boğazı Kapatıldı, Suudi Arabistan Kızıldeniz’e Yöneliyor

İran’ın gemilere yönelik tehditleri ve ABD donanmasının tankerleri vurması nedeniyle Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapandı ve küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’si etkilenmiş durumda. Irak, Kuveyt ve BAE, üretimlerini azaltmak zorunda kaldı.

Ancak Suudi Arabistan, ihracatını sürdürebilmek için büyük bir bypass operasyonu başlattı. Normalde günde 7 milyon varil petrol ihraç eden Aramco, bu miktarın büyük kısmını Doğu kıyısından (Basra Körfezi/Hürmüz üzerinden) gerçekleştiriyordu, ancak rotasını tamamen Kızıldeniz’e çevirdi.

CEO Nasser, müşterilerine doğu kıyısı yerine batıdaki Yanbu limanından yükleme yapmalarını önerdiklerini açıkladı. Şirket, doğudaki üretim bölgelerinden Yanbu’ya uzanan Doğu-Batı boru hattının tam kapasitesini (günde 7 milyon varil) kullanıyor. Batı kıyısındaki rafinerilerin 2 milyon varillik kapasitesinin ardından, Suudi Arabistan Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan Kızıldeniz üzerinden günde 5 milyon varil petrol ulaştırmayı planlıyor.

Ras Tanura’nın Vurulması

Aramco’nun doğudaki kapasitesini kullanmamasının tek nedeni nakliye riski değil. Nasser, doğu bölgesindeki bazı orta ve ağır ham petrol üretim alanlarını şu an için kullanmadıklarını belirtti. Ayrıca, Aramco’nun doğudaki en kritik tesislerinden biri olan Ras Tanura rafinerisinin 2 Mart’ta vurulduğu bilgisi de ilk kez net bir şekilde ifade edildi.

Petrol Fiyatlarında Tırmanış ve G7’nin Müdahalesi

Savaşın tırmanmasıyla birlikte petrol piyasalarında büyük bir hareketlilik yaşandı. Yılın başında 60 dolar seviyesinde olan Brent ham petrol fiyatı, Pazartesi günü Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesi olan 120 dolara ulaştı.

Fiyatların bu denli yükselmesi üzerine küresel güçler acil müdahale için harekete geçti. Başkan Trump’ın “Savaş çok yakında bitebilir” şeklindeki açıklamalarının ardından fiyatlar bir miktar geriledi. Asıl müdahale ise bugün (Salı) toplanacak olan G7 Enerji Bakanları’ndan bekleniyor. G7’nin, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda büyük stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürme kararı alması öngörülüyor. Bu beklenti ve müdahale hazırlıkları, 120 doları gören fiyatları şimdilik 90 dolar seviyesine çekmiş olsa da, FT’ye göre piyasalardaki işlemler hala son derece değişken ve belirsizlik taşıyor.