Netanyahu’nun ABD’ye Şaşırtan Kararı: İsrail Basınından Sert Tepki
Netanyahu, ABD’den gelen yardımı yarıya indirdi. İsrail basını bu kararı ‘anlaşılmaz’ olarak nitelendirdi.
Son on yıl içinde İsrail, Amerika Birleşik Devletleri’nden toplamda 33 milyar dolarlık bir yardım aldı. Bu finansal destek, İran ve Hizbullah’a karşı güçlü bir askeri yapının oluşturulmasına katkıda bulundu. Mevcut yardım anlaşmasının 2028’de sona ereceği ve yerine yeni bir anlaşma yapılacağı biliniyor.
Ancak, Netanyahu, ABD’li yetkililerin yeni bir on yıllık anlaşmaya sıcak baktığı bir dönemde beklenmedik bir karar alarak, İsrail’in mevcut yardımdan yalnızca yarısını kabul edeceğini duyurdu. Bu durum, İsrail’in gelecekteki savunma bütçesi üzerinde doğrudan bir etki yaratacak.
İsrail ordusu, Gazze’de sivillere yönelik saldırılarına devam ediyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, Gazze’de her 80 dakikada bir kişi ya ölüyor ya da yaralanıyor.
Bu karar, Netanyahu’nun Trump yönetimi ile yürütülen görüşmeler sırasında geldi. İsrailli yetkililer, ABD’nin aynı kapsamda yeni bir yardım paketini onaylamaya istekli olduğuna inanıyorlardı. Ancak Maariv gazetesinin haberine göre, Netanyahu’nun bu hamlesi, ordunun mevcut ihtiyaçları göz önüne alındığında ‘anlaşılmaz bir karar’ olarak değerlendirildi. Aradaki bütçe farkının ise İsrail tarafından karşılanması gerekecek.
Netanyahu, ABD yardımını geri çevirme kararını, İsrail Hava Kuvvetleri’nin yoğun operasyonları nedeniyle zorlanan bütçesi doğrultusunda aldı. Son üç yıl içinde, Hava Kuvvetleri, dokuz yıllık rutin uçuşta kullandığı miktarda uçakla operasyon gerçekleştirdi. Tanklar ve zırhlı personel taşıyıcılar, binlerce motoru tüketirken, ordunun kullandığı mühimmat miktarı, savaş öncesi 30 yıl boyunca ateşlenen mühimmat miktarına yaklaştı.
İsrail Savunma Kuvvetleri, diğer güvenlik kuruluşları hariç, 1138 askerini kaybetti ve 11 bin 730 personel yaralandı. Savaş sırasında psikolojik sorunlar yaşayan binlerce askerin de bu rakamlara eklenmesi bekleniyor. İsrail basınına göre, askerler üzerindeki baskı giderek artmakta.
Yedioth Ahronot’un analizine göre, bu durum, ordunun çok sayıda personel kaybetmek üzere olduğunu gösteriyor. Orduda görev yapanların eşleri arasında yapılan bir ankete göre, ailelerin yüzde 75’inde yaşam rutinleri değişmiş durumda. Ailelerin yalnızca yüzde 10’u, eşlerinin ya da çocuklarının orduda görev yapmasından olumlu etkilendiklerini ifade etti.
İsrail Savunma Kuvvetleri şu anda günde ortalama 53 bin yedek asker bulunduruyor. Geçen yıl bir aylık yedek asker maliyetinin yaklaşık 2,1 milyar şekel olduğu hesaplanmıştı. Bu miktar, yedi adet F-35 savaş uçağına veya 70 Merkava tankına eşdeğer. İsrail ordusu, şu anda Gazze, Lübnan ve Suriye’de çeşitli saldırılar düzenliyor.
Gazze’de, toprakların yaklaşık yüzde 60’ını kapsayan Sarı Hat’ta beş tugay ve sınır boyunca iki takviyeli tugay daha bulunuyor. Lübnan sınırında da benzer bir yoğunluk söz konusu. İsrail basını, işgal bölgelerine konuşlandırılan birliklerin büyüklüğüne dikkat çekerek, savaşın İsraillilere giderek artan bir ekonomik yük getirdiğini vurguladı.
Netanyahu’nun yardımı yarı yarıya azaltma kararı, ordunun yeniden yapılanma çabalarını daha da zorlaştırabilir. İsrail medyası, ordunun kaynak tasarrufu sağlamak ve askerlerini korumak için güçlerini azaltması gerektiğini kaydetti. Ancak, işgal bölgelerindeki konuşlanmanın devam etmesi, bütçe ve personel açısından ciddi bir yük oluşturuyor.
Netanyahu’nun bu kararı, ordunun gelecekteki operasyonel kabiliyeti üzerinde uzun vadeli etkiler yaratabilir. İsrail’in ABD yardımına bağımlılığı göz önüne alındığında, bu tavizin stratejik sonuçları önümüzdeki yıllarda daha net bir şekilde ortaya çıkacaktır. ABD Hazinesi’nden bütçe alamayan İsrail ordusu, mevcut kaynaklarla yetinmek zorunda kalacak.
