İsrail’de Seçim Öncesi Siyasi İttifaklar Yeniden Şekilleniyor

İsrail’de yaklaşan parlamento seçimleri öncesinde siyasi ittifaklar ve seçim listeleri önemli değişimlere uğruyor. 27 Ekim’de yapılması planlanan Knesset seçimleri öncesinde yapılan kamuoyu yoklamaları, iktidar bloğu ile muhalefet arasındaki oy farkının daraldığını gösteriyor. Yeni partilerin ve ittifakların ortaya çıkması, siyasi dengeleri daha da karmaşık hale getiriyor.

2022 yılındaki son seçimlerden bu yana bazı partiler birleşirken, bazıları ise bölünme sürecine girdi. Öne çıkan bazı siyasetçiler, yeniden siyasi arenaya dönerken, 7 Ekim’de gerçekleşen saldırı ve Gazze’deki savaş sonrası hükümet koalisyonundaki krizler, yeni ittifakların güç kazanmasına neden oldu. Bazı partiler ise destek kaybı yaşıyor.

İsrail siyasi sistemi genel olarak dört ana blok etrafında şekilleniyor. Bu bloklar; Başbakan Binyamin Netanyahu’yu destekleyen sağ ve Haredi partiler, Netanyahu karşıtı merkez ve sol partiler, Arap partileri ve koalisyona katılıp ayrılabilen aşırı milliyetçi sağ partilerden oluşuyor.

Likud Partisi, Netanyahu liderliğinde Knesset’te 32 sandalyeye sahip. Ancak son anketlerde, partinin desteğinin 20-25 sandalye seviyelerine gerilediği görülüyor. Şas Partisi ise Aryeh Deri’nin liderliğinde 9 sandalye ile temsil ediliyor ve anketler, bu sayının 7’ye düşebileceğini gösteriyor. Birleşik Tevrat Yahudiliği (UTJ), Haredi partilerin ittifakından oluşuyor ve son seçimde 7 sandalye kazanmıştı. Bu partinin, Haredi öğrencilerin askerlikten muaf tutulması şartıyla hükümette kalmayı istemesi, koalisyon içinde krizlere yol açtı. Son anketlerde UTJ’nin 8 sandalye alabileceği öngörülüyor.

Dini Siyonizm Partisi, Bezalel Smotrich’in liderliğinde Batı Şeria’daki yerleşimlerin genişletilmesini savunuyor. Önceki seçimde 14 sandalye kazanan bu partinin, yeni seçimde barajı aşamayabileceği tahmin ediliyor. Otzma Yehudit, aşırı sağcı bir parti olarak 6 sandalyeye sahipken, son anketlerde 8-9 sandalye alabileceği belirtiliyor. Noam Partisi ise sadece bir sandalyeye sahip ve anketler, bu partinin seçim barajını aşamayabileceğini gösteriyor.

Muhalefette ise yeni dengeler oluşuyor. Eski başbakanlar Naftali Bennett ve Yair Lapid, “Birlikte” adı altında yeni bir ittifak kurdu. Bu ittifak, Bennett’in sağ tabanı ile Lapid’in merkez çizgisini bir araya getiriyor ve anketlerde yaklaşık 13 sandalye alması bekleniyor. Yashar Partisi, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğinde 2025’te kuruldu ve anketlerde 24 sandalye ile Likud’un önünde yer alıyor. Demokratlar ise İşçi Partisi ve Meretz’in birleşmesiyle oluştu ve anketlerde 11 sandalye alması öngörülüyor. İsrail Evimiz Partisi, Avigdor Lieberman liderliğinde laik milliyetçi bir çizgide bulunuyor ve anketlerde 9 sandalye alması bekleniyor.

Arap partileri de seçimlere iki ayrı listeyle girmeye hazırlanıyor. Birleşik Arap Listesi, Mansur Abbas liderliğinde 5 sandalye ile temsil ediliyor ve anketler bu sayının korunacağını gösteriyor. Demokratik Cephe-Arap Değişim Hareketi ise Ayman Odeh ve Ahmed Tibi’nin ortak listesiyle 5 sandalye kazanmıştı ve yeni seçimde 10 sandalye elde edebileceği tahmin ediliyor.

Seçim haritasındaki en dikkat çekici gelişmelerden biri, eski işgal askeri yetkilisi Ofer Winter’ın “İsrail Halkı” adlı yeni partisiyle siyasi arenaya katılması oldu. Winter’ın partisi, anketlere göre 5 sandalye kazanabilir. Bu durum, Dini Siyonizm Partisi’nin baraj altında kalma ihtimalini artırıyor. Mevcut iktidar bloğu, Winter’ın partisi hesaba katılmadığında 43 sandalye ile kalıyor. Ancak Winter’ın partisi iktidar bloğuna katılırsa toplam sandalye sayısının 48’e çıkabileceği öngörülüyor. Bu gelişme, yeni partinin hükümet kurma denklemlerinde önemli bir rol oynayabileceğini gösteriyor.

Arap partilerinin birleşme çabaları ise sonuç vermedi ve bu nedenle seçimlere iki ayrı listeyle girmeleri bekleniyor. Bu durum, Knesset’teki Arap temsilinin sandalye sayısını artırma potansiyeline sahip.