İran, Hürmüz Boğazı’nı Kapatma Kararı Aldı: Enerji Piyasaları Tedirgin

İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatma kararı aldı. Bu durum, enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açabilir.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak askeri operasyonlarının ardından, Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerini durdurma kararı aldığını açıkladı. Bu gelişme, dünya genelindeki enerji piyasalarını tedirgin etti.

Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapatıldığına dair iddialar gündeme gelirken, bazı ticari gemilerin Umman Körfezi’ne yöneldiği ve diğerlerinin ise boğazda beklemeye alındığı gözlemlendi.

Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürününün geçiş yaptığı Hürmüz Boğazı, özellikle Asya pazarlarına yönelik önemli bir enerji koridoru olarak biliniyor. Uzmanlar, bu durumun jeopolitik risk priminin hızla artmasına neden olacağını öngörüyor.

Deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık üçte biri bu stratejik geçit üzerinden dünya pazarlarına ulaşıyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi Orta Doğu üreticileri için bu koridor, ham petrol ve kondensat sevkiyatında kritik bir öneme sahip.

İran, geçmişte Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidinde bulunmuş olsa da, bu durum genellikle stratejik bir baskı aracı olarak değerlendirilmiştir. Ancak, boğazın kapanması halinde enerji piyasalarında sert fiyat dalgalanmaları yaşanabileceği belirtiliyor.

Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü’nden Kate Dourian, doğrudan askeri çatışmanın piyasa dinamiklerini değiştirdiğini ifade ederek, Asya piyasalarının açılmasıyla birlikte ham petrol fiyatlarında 10 dolara kadar bir artış olabileceğini öngördü. Dourian, İran’ın olası misilleme saldırılarının fiyat baskısını artırabileceğine dikkat çekti.

Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere geçiş uyarıları, petrol piyasaları açısından büyük önem taşıyor. Katar’ın LNG ihracatının da bu boğazdan yapıldığını belirten Dourian, El-Udeid Hava Üssü’nün bulunduğu Katar’ın da misilleme saldırılarının hedefi olabileceğini vurguladı.

Dourian, Orta Doğu’daki petrol üretiminin ve ihracatının büyük ölçekli kesintilere uğramadığını, ancak piyasalardaki belirsizliğin arz kesintilerine karşı tampon kapasitenin sınırlı olmasından kaynaklandığını ifade etti. Küresel yedek üretim kapasitesinin büyük çoğunluğu Körfez bölgesinde yoğunlaşmış durumda.

George Mason Üniversitesi’nden enerji uzmanı Umud Shokri, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması durumunda piyasalarda güçlü dalgalanmalar ve fiyat artışları olabileceğini belirtti. Shokri, arz korkularının ilk aşamada baskın olacağını ve Brent petrol fiyatlarının başlangıçta yüzde 20-50 arasında yükselebileceğini öngördü.

Boğazın kapanmasının petrol ve LNG arz kesintilerine neden olacağını ve bu durumun ABD’de benzin fiyatlarını artırarak enflasyonu tetikleyeceğini söyleyen Shokri, bu durumun taşımacılık ve üretim maliyetlerini yükselterek genel ekonomik baskı oluşturabileceğini vurguladı.

Shokri, Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının askeri ve diplomatik dinamikleri de etkileyeceğini belirterek, bu durumun ABD ve müttefiklerinin geçişi yeniden açmak için harekete geçmesi halinde daha geniş çaplı askeri müdahale olasılığını artırabileceğini ifade etti.