Mekke Ortak Savunma Anlaşması için acil toplantı
Suudi Arabistan, Yemen’den gelen saldırıların ardından Türkiye ve Pakistan genelkurmay başkanlarını Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında toplantıya çağırdı.
Batı Asya’da Yemen ile Suudi Arabistan arasındaki gerilim tırmanırken, gelişmeler Türkiye’yi de yakından ilgilendiren yeni bir süreci başlattı. Yemen’deki Ensarullah hareketinin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının ardından, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ağustos ayında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kritik bir toplantı kararı alındı.
Suudi Arabistan, üç ülkenin genelkurmay başkanlarının anlaşma çerçevesinde acil olarak bir araya geleceğini açıkladı. Toplantının tarihi henüz paylaşılmazken, görüşmelerde Ensarullah saldırıları karşısında Riyad’a sağlanabilecek desteğin ele alınacağı bildirildi. Desteğin askeri birlik, hava savunma sistemi, istihbarat, lojistik ya da farklı bir kapasite şeklinde olup olmayacağı ise açıklanmadı.
Karar New York’taki görüşmenin ardından alındı
Toplantı kararı, üç ülkenin dışişleri bakanları arasında New York’ta yapılan görüşmenin sonrasında duyuruldu. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar’ın perşembe günkü temaslarının ardından, askeri komuta kademelerinin bir araya gelmesi kararlaştırıldı.
Suudi Arabistan resmi haber ajansının aktardığı açıklamaya göre genelkurmay başkanları, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Riyad’a sunulabilecek desteği değerlendirecek. Ancak toplantının sonuçlarına veya ülkelerin hangi somut katkıları sağlayacağına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Suudi Arabistan altı balistik füzeyi etkisiz hale getirdi
Acil toplantı kararından önce Suudi Arabistan, Yemen’den Taif ve Yanbu yönüne altı balistik füze fırlatıldığını duyurdu. Riyad yönetimi, füzelerin hava savunma sistemleri tarafından imha edildiğini açıkladı.
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun sözcüsü Tümgeneral Turki el-Maliki, Ensarullah saldırılarının sürmesi halinde yeni adımlar atılacağını belirtti. El-Maliki’nin açıklaması, Riyad’ın saldırılara daha sert karşılık verebileceği yönünde değerlendirildi.
Suudi Arabistan 19 Eylül’de de Ensarullah tarafından başkent Riyad’a balistik füze fırlatıldığını açıklamıştı. Füzenin hava savunma sistemleri tarafından önlendiği ve olayda can kaybı yaşanmadığı bildirilmişti. Ensarullah ise aynı dönemde Suudi Arabistan’ın petrol altyapısını hedef aldığını ileri sürmüş, bu iddiaların bir bölümü bağımsız kaynaklarca doğrulanmamıştı.
Anlaşmanın ilk kapsamlı sınavı
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos 2026’da Mekke’de imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, üç ülke arasındaki güvenlik ve savunma iş birliğinin temelini oluşturuyor. Anlaşmaya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif imza attı.
Ortak açıklamada, taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının üç ülkeye birden yapılmış kabul edileceği belirtildi. Metin ayrıca savunma iş birliğinin farklı alanlarda geliştirilmesini öngörüyor.
Ensarullah’ın Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları ve sonrasında alınan acil toplantı kararı, bazı dış basın kuruluşları tarafından anlaşmanın sahadaki ilk önemli sınavlarından biri olarak değerlendiriliyor. Indian Express’te yayımlanan bir analizde de saldırıların anlaşmanın uygulanabilirliğini test ettiği savunuldu. Bu değerlendirme gazetenin analizine dayanıyor; üç hükümetin resmi tanımı niteliği taşımıyor.
Fidan: Askeri ihtiyaçların karşılanmasında sorun yaşamayız
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 19 Eylül’de verdiği röportajda Suudi Arabistan’a yönelik saldırılar karşısında Türkiye’nin tutumuna ilişkin açıklamalarda bulundu. Fidan, Mekke Anlaşması çerçevesinde tarafların birbirlerine karşı müttefiklik sorumluluğu bulunduğunu belirterek Türkiye’nin anlaşmanın arkasında olduğunu söyledi.
Suudi Arabistan’ın özellikle bazı teknik alanlarda askeri desteğe ihtiyaç duyabileceğini ifade eden Fidan, bu ihtiyaçların karşılanması konusunda Türkiye’nin bir sıkıntı yaşamayacağını dile getirdi. Bakan Fidan ayrıca anlaşmanın kurumsallaşması için önemli ilerleme sağlandığını, sekretarya ile buna bağlı askeri karargâhın oluşturulmasına yönelik teknik çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığını açıkladı.
